‘Deze winkels zijn niet alleen plekken om boeken te bekijken, maar ook toevluchtsoorden voor reflectie, ontdekking en verbinding. Er worden interesses gedeeld en kopjes thee gedronken. Uiteindelijk maakt het niet uit of de winkels strak ingericht zijn of een gezellige chaos; de warmte en vertrouwde geur is afkomstig van de met zorg uitgekozen boeken die voorzichtig op hun plank zijn gezet.’

Regisseur bezoekt Colette & Co
Daarom beschouwen we het als een enorme eer dat we regisseur Hou Chi-Jan in aanloop naar zijn première op zaterdag 31 januari rond 12:00 uur in onze winkel mogen ontvangen voor een kleine rondleiding, een uitwisseling van gedachten over de functie van deze literaire ontmoetingsplaatsen en uiteraard om hem ons boek te overhandigen. Aansluitend gaat hij naar Nowhere Bookstore, bijna om de hoek in de Piet Heinstraat, waar hij (in het Chinees) een lezing geeft en het gesprek aangaat met (vooral) de Aziatische gemeenschap in Den Haag en omgeving. Nowhere Bookstore is de Nederlandse dependance van een kleine keten van gastvrije boekwinkeltjes. Oprichter Zhang Jieping van het moederfiliaal in Taipei startte enkele jaren geleden haar beweging om in de context van een boekwinkel een ‘safe space’ te creëren waar mensen zichzelf kunnen zijn, elkaar kunnen ontmoeten en debatten kunnen organiseren die in China niet mogelijk zijn. Haar winkeltje speelt een rol in Hou’s film. The Guardian schreef ruim een jaar geleden dit artikel over de Nowhere-beweging.

Poetries from the bookstores in Rotterdam
De verkoop ging hard, maar kijken vooral op de site van de IFFR om te zien of je nog kaarten kunt bemachtigen. Een must-see voor liefhebbers van speciale boekwinkeltjes in het algemeen en voor Colette & Co-fans in het bijzonder! En voor wie misgrijpt: in overleg met de producent zijn we in gesprek om in de zomer een speciale vertoning te organiseren in de tuin van Colette & Co. Houd daarvoor onze website en nieuwsbrief in de gaten.

Coletter Hein van der Hoeven verkoopt op zaterdagmiddagen boeken bij Colette. Soms vindt hij een boek en soms zoekt hij een boek. Daarover doet hij verslag in de rubriek ‘Gevonden bij Colette’. In deze aflevering een verslag over de zoektocht naar werk van Albert van der Hoogte. Albert wie? Enfin, lees hier meer:

Vaak ben je in een boekenantiquariaat op zoek naar een bepaald boek. Je hoopt dat ze het hebben. Zo niet, dan ga je naar een andere winkel. Of je komt over een paar maanden terug en start een nieuwe zoektocht. Wie weet hebben ze het nu wel. Dit soort zoekenden is bij Colette & Co. niet altijd aan het goede adres. Want gericht zoeken valt niet mee met al die boekenbergen voor de kasten en in het midden van de winkel. Er is een zoekboek. Daar kan je opschrijven wat je zoekt. Wie weet: misschien komt een van de vrijwilligers het ergens tegen, in een doos, op een plank, in een berg, en word je opgebeld.

Vaak krijgt de bij ons zoekende klant dus te horen: hier vind je wat je niet zoekt. Zo ontdek je al zoekend naar een bepaalde titel een heel ander boek. Een boek dat je ooit zelf bezat, maar ongelezen hebt weggegeven of weggedaan. Toch wel jammer, dacht je later. En daar is het dan. Je herkent het omslag. Je weet nog waar het in je boekenkast stond. Vier euro slechts. Je koopt het en het krijgt een tweede kans.

Of je stuit bij toeval op een boek dat je op het eerste gezicht niets zegt, maar dat je toch ter hand neemt en nader bekijkt. Je oog valt op iets interessants in de bio van de auteur, het omslag intrigeert je, in de titel komt een stad voor waar je graag komt. Zo stuitte ik een jaar of wat geleden in een ander boekenantiquariaat op het boek Het Laatste Uur van Albert van der Hoogte. Eerste druk: 1953. Albert wie? Nooit van deze schrijver gehoord. Bleek over Indië te gaan. Daar was Van der Hoogte officier van justitie. Op basis van zijn werkervaringen schreef hij een roman. Die snippers waren genoeg om mijn belangstelling op te wekken. Het was een schot in de roos. Ik las het ademloos uit. Wat een boeiende inhoud en wat een geweldige schrijfstijl!

Mij bleek dat deze Van der Hoogte in de jaren vijftig een redelijk bekend auteur was. Zo zat hij in het panel van Hou je aan je woord, een populair spelprogramma uit de begindagen van de televisie. Naast o.a. Godfried Bomans, Hella Haasse en Harry Mulisch was hij enige tijd een van de vaste deelnemers. Deze week heb ik het boek besproken op de website van Elders literair.

Ik weet dat het boek met enige regelmaat bij Colette opduikt. Maar nu vond ik er geen. Zoals gezegd: iets zoeken en vinden is niet altijd makkelijk in onze winkel. Dan maar naar een andere winkel. En ja, daar vond ik het. Het ligt in de etalage. Warm aanbevolen!

Wat weet je van… Kafka? Op donderdag 5 februari om 16:30 uur geeft Leo van Santen, oud-leraar Duits van Gymnasium Haganum, een inleiding in leven en werk van Franz Kafka (1883 – 1924). Voertaal: Nederlands.

De lezing van Leo van Santen is een samenwerking met het Literaturhaus aan de Witte de Withstraat. Liefhebbers van Kafka kunnen later in deze week, op zaterdag 7 februari in het Literaturhaus een Kafka-symposium volgen, waarin de roman ‘Der Prozess’ centraal staat. Dit symposium wordt georganiseerd door de Nederlandse Franz Kafka Kring. De Duitse les in Colette is een mooie voorbereiding op het symposium, al kun je de bijeenkomsten natuurlijk ook afzonderlijk bezoeken.

Het wordt gezellig! Je wordt niet overhoord. We schenken koffie en thee en je kunt natuurlijk een kijkje nemen in onze Kafka-collectie in de boekenberg met Duitstalige schrijvers.

Schrijvers Frans van Hilten en Ruard Wallis de Vries doen een nietsverhullende poging om ‘de man’ weer aan het lezen te krijgen (zonder de vrouw daarbij over het hoofd te willen zien!). Bijeenkomst met puntige verhalen vol humor, politiek, muziek, seks en de vraag waar de man in deze tijd eigenlijk staat. Op het boekenpodium van Colette: Zaterdag 10 januari vanaf 15:30 uur.

Literair agent Paul Sebes veroorzaakte van de zomer veel ophef met zijn bewering dat mannen geen literatuur meer zouden lezen; Frans en Ruard willen graag het tegendeel bewijzen.

De schrijvers toerden al eerder langs de boekenpodia met hun werk. Nu geven zij hun samenwerking een extra dimensie via een serie novelles en satires onder de noemer ‘Man, durf te lezen‘. Ruard schreef de politieke satire ‘De Tulp’ en Frans de novelle ‘Weekend xL’.

De vijftig vrijwilligers van Colette wensen al onze vrienden, lezers, klanten, sympathisanten een mooi nieuw boekjaar! Dat doen we met niets minder dan de enige echte ‘Colette top 50’. Primeur!

Om het nieuwe jaar met stijl in te gaan, selecteerden de boekverkopers, boekreparateurs, rayonhoofden en andere vrijwilligers van Colette hun favoriete boeken. Die zijn nu tentoongesteld (en te koop!) in de etalage. Komt dat zien.

Ilse, rayonhoofd van de kinderboekenkast, koos een klassieker van Tonke Dragt. Desiree raadt iedereen Montaillou aan van Emmanuel le Roy Ladurie. Piet van rayon Frans, onze Flaubert-expert, gaat voor Madame Bovary.

Edwin Koopman van de Spaanse afdeling heeft Pietje Bell op één staan. ‘Omdat de wereld nog steeds een rebellenclub nodig heeft.’

Henry van team vrijdag koos ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud. ‘Het is een supergeweldig boek dat niet alleen gat over motoronderhoud, maar ook over filosofie. Zeer lezenswaardig.’

Onze gezamenlijke nummer één is… daar hoefden we niet lang over na te denken: ‘Hier wil ik wonen‘. Het boek over ons boekenparadijs. Ook in 2026 te koop bij Colette!

De zoete walmen van warme chocolade in plaats van de o zo bekende oudeboekengeur. Een ware invasie van meer dan twintig kinderen, een enkeling zelfs met stepje, op de vloer en in de smalle gangetjes tussen de boekenbergen. En niet de zachte klassieke deuntjes uit de speakers, maar achterin de winkel het ritmische stemgeluid van de jonge Delphine, trefzeker het beroemde kerstverhaal van de Grinch declamerend.

Op de woensdagmiddag voor kerst knipperden de trouwe bezoekers van Colette & Co even met hun ogen toen ze dit niet-alledaagse tafereel aantroffen in hun doorgaans zo serene winkeltje.

Tekst gaat verder onder de foto.

Gestolen? Hij krabde zich achter zijn oor.
Als kerst wordt gestolen, dan gaat het niet door.
Natuurlijk, dat was een geweldig idee!
De Gniep steelt het kerstfeest. De Gniep neemt het mee!

Rayonhoofden Marko en Ilse van de kinderboeken wilden graag iets met het thema kerst doen. Ze namen contact op met de kleine, gezellige Da Costaschool, op een steenworp afstand van onze winkel. Juf Romy van groep 7 vond het meteen een goed idee. Zo ontstond het plan om de winnaar van de voorleeswedstrijd die de school tijdens de kinderboekenweek had georganiseerd te laten optreden. Het verhaal was voor deze gelegenheid snel gekozen: How the Grinch Stole Christmas van Dr. Seuss, in de knappe Nederlandse vertaling van Bette Westera, Hoe de Gniep de kerst stal.

Een klein uurtje na de bestorming keerde de rust terug. De net iets oudere boekenstruiners en de karakteristieke muzikale klanken konden hun vertrouwde plek weer innemen.

Over ‘Hoe de gniep de kerst stal’ (tekst via Gottmer Uitgevers Groep)

Ergens in een sneeuwvlok ligt het magische land van de Hunnen, een piepklein volkje dat houdt van Kerstmis en van feestvieren. Maar boven op de berg leeft de Gniep, een oude knorrepot die de kerst haat. Niemand weet waarom. Waarschijnlijk is zijn hart gewoon twee maten te klein. Op kerstavond besluit hij, vermomd als de Kerstman, naar het Hunnendorp af te zakken om de cadeautjes en kerstversieringen van de Hunnen te stelen. Dan kunnen ze geen Kerstmis vieren, daar is de Gniep zeker van. Maar dan heeft hij de Hunnen toch onderschat.

Waarom meer dan twee planken Vestdijkboeken bij Colette? Aad van Schie, van rayon Nederlands, legt het even uit. Dit is het derde deel in onze serie ‘Daar hebben we (ook) veel van‘.

Hij werd beschouwd als een duivelskunstenaar vanwege de breedheid van zijn werk en het tempo waarin hij zijn werk schreef. ‘Vestdijk schrijft sneller dan God kan lezen’ schreef collega dichter Adriaan Roland Holst over hem. Vestdijk won alle literaire prijzen, die er maar te winnen waren. Bijna won hij de Nobelprijs voor literatuur in 1969, de flaptekst van zijn nieuwe roman was al voorzien van dat feit, maar helaas.

Hij werd in het midden van de vorige eeuw lang beschouwd als de beste schrijver die we hadden, al had hij wel de naam ‘moeilijk’ en vooral rationeel te schrijven. Wat mij betreft is dat overigens onzin, al moet je wel enige ausdauer hebben om zijn boeken te lezen. Na zijn dood verdween hij vrij snel uit beeld ofwel naar de kelder van de Nederlandse literatuur, waar je als schrijver in Nederland na je dood al snel terecht komt. In de kelder van Colette kun je overigens ook veel Vestdijkboeken vinden, maar dat zijn de reserveboeken. In de Nederlandse literatuurkast zijn twee dubbele rijen planken bezet met de meeste van zijn romans, verhalenbundels en essaybundels. En als medebeheerder van de sectie Nederlandse fictie sta ik achter de stelling: ‘Doe Vestdijk nooit weg,’  afkomstig van een van de bekendste collega-boeken-antiquariaten Hinderickx en Winderickx in Utrecht. ‘Je blijft ze verkopen.’ En dat is ook zo bij Colette. Soms enige weken geen verkoop van Vestdijk en dan weer een heel aantal.

Enige wenken bij het maken van een keuze uit de vele Vestdijktitels.

Hoe maak je nu een keuze uit al die titels? Zelf begon ik Vestdijk te lezen op de Kweekschool ( al heel lang Pedagogische Academie genaamd ) in de vroege jaren 70 van de vorige eeuw. Ivoren wachters, de roman over de jongeling Philip Corvage met een zeer slecht gebit, die zijn tandarts betaalt met een gedicht en die verliefd wordt op zijn lerares, was een van de eerste die ik tot me nam. Daarna natuurlijk de wellicht beste Nederlandse roman over de ideële jeugdliefde ‘Terug tot Ina Damman’, gebaseerd op Vestdijks werkelijk beleefde romance met een medeleerling op de HBS in Harlingen.

In de jaren daarna las ik al zijn romans. Later in mijn leven las ik ook veel over zijn werk en werd ik zelfs lid van de nog steeds springlevende Vestdijkkring, die elk jaar nog kronieken uit brengt en lezingen verzorgt. Kijk maar op de website www.vestdijk.com !

Bij Vestdijk vind je autobiografische romans zoals met name de Anton Wachter reeks, waarin Vestdijk in acht delen zijn vroege jeugd en jongelingschap behandelt. Nooit helemaal biografisch want bijvoorbeeld in deel 2 Surrogaten voor Murk Tuinstra gaat zijn vader dood en in werkelijkheid stierf deze in 1944.

Marcel Proust, de grote Franse schrijver met zijn epos ‘Op zoek naar de verloren tijd,’ was hierin zijn voorbeeld. De hele Anton Wachter reeks is zeer de moeite waard al blijft deel 3 over Ina Damman het hoogtepunt.  Vestdijk schreef 13 historische romans van grote klasse en ze speelden van de voor- Homerische tijd (1240 voor Christus) in Griekenland te weten’ Aktaion onder de sterren’ tot ver in de 19^e eeuw in Ierland: ‘Ierse nachten.

Het zijn allemaal op de eerste plaats psychologische romans, maar wel in een doeltreffend en juist historisch decor. Een van de hoogtepunten in deze reeks is ‘Vuuraanbidders’ zijn omvangrijkste roman, die speelt gedurende het Twaalfjarig Bestand uit de Tachtigjarige Oorlog. ‘Een historisch werk van grote allure,’ schrijft bewonderaar Maarten ’t Hart over dit boek. Uiteraard kwam ook de Tweede Wereld oorlog voorbij bij Vestdijk. Vier romans zelfs waarbij ‘Pastorale 1943’, over tamelijk onnozele verzetslieden in Doorn, geschreven tijdens de oorlog en in 1948 gepubliceerd, de beste is. Fraai verfilmd door Wim Verstappen in 1978. 

Vier fantastische romans verschenen er van deze meester. De beste is ‘Kellner en de levenden’, een verhaal over het Laatste Oordeel, waarbij 12 burgers met een touringcar naar een bioscoop gebracht worden, waarachter het doolhof van het Laatste Oordeel zich bevindt. Een gevecht tussen  de Ober (duivel) en de Kellner, die hier staat voor de Verlosser, waarbij de 12 gelouterd  en gered worden. Bij thuiskomst blijkt die loutering zeer relatief. Zeer filmisch geschreven, maar helaas niet verfilmd dit boek. Van de zogenaamde contemporaine romans springen vooral De koperen Tuin ( imposante, muzikale roman), Het Glinsterend Pantser, over een tragische componist, geplaagd door de huidziekte psoriasis, De Ziener, over een loser, die een relatie tussen een lerares en leerling tot stand brengt en Zo de ouden zongen, over een nostalgische terugblik op een oude liefde, eruit.

Over de taal, de humor  en de thematiek van Vestdijk.

Hugo Brandt Corstius, die samen met Maarten ’t Hart alle tweeënvijftig romans van Vestdijk besprak in de publicatie ‘Het Gebergte’, een aardig passage over de taal van Vestdijk. Naar aanleiding van het in het Zweeds geschreven Nobelprijsrapport, zei de schrijfster daarvan: ‘Zijn taalgebruik om maar iets te noemen, vind ik niet zo mooi met al die kronkelige zinnen.’ Brandt Corstius: ‘Daar heb je al die kronkelige zinnen weer!. Het is waar dat Vestdijks zinnen wat langer zijn dan van de gemiddelde Nederlandse romanschrijver. Ze zijn langer omdat hij alles altijd van twee kanten bezag en dan nog van een derde kant bovendien.

Ook was zijn woordenschat ongeveer tien keer zo groot als van de gemiddelde Nederlandse romanschrijver In Van Dale wordt Vestdijk 264 keer geciteerd, voor woorden als arkebussiers, bomberend, chimerisch, kwaadsappig, lowbrow, meretrix, waterbroodje en zolderschildering. Er zijn inderdaad mensen die niet van zulke lange zinnen houden, maar die moeten dan even niets tegen de Zweden zeggen.’

De humor dan. Ook hier citeer ik Brandt Corstius, die in hetzelfde boek over Vestdijk, de roman Het glinsterend pantser, bespreekt, onder de titel De misère van de Doornse bungalowtjes.’ Hij citeert Vestdijk: ‘(…) een van die infame huisjes uit de meccanodoos van jongeheer Gladsteen (—) Deze verwerpelijke kubusjes, waaraan alles verkeerd was, afmetingen, verhoudingen, kleuren, ramen, drollige hekjes, balkonnetjes, loggia’s, pilaartjes en de schoorsteen niet te vergeten, waren soms neergezet vlak naast een gewone eerwaardige donkere boerenwoning van vijftig, zestig jaar geleden met een paar geschoren linden ervoor. Dat had men maar te nemen. Nu ik nam dat ook wel, ik smeet geen ramen in, ik belde het ministerie van publieke smaakverpesting niet, ik onthield mij van ingezonden stukken, en spaarde mijn verbazing op voor de allerergste excessen, zoals op een stralende lentemiddag, dat zeer vreemde gewrochtje van roze suikergoed, waar een schoorsteen gemetseld van ruwe, onregelmatige stenen, iets van een oud-Romaanse kerk , gewoon tegenaan was geplakt, zonder daarbij te verzuimen de schoorsteen te zijn van het huis zelf.

Daar school iets geniaals in. De schoorsteen, dat ruwe gemetselde ding van eeuwen en eeuwen her, daalde neer van helemaal in de hoogte tot op de grond, en waarschijnlijk in de grond, als de spleet  van een bliksemstraal in een Japans pruimenboompje in kleurendruk. Laat een oude boerin met borstkanker er rouge op smeren en men krijgt hetzelfde beeld; het was wat men noemen mocht een aanstotelijk gebouwtje.’ Deze tekst heef ooit vast fantastisch geklonken, toen deze roman als hoorspel werd uitgezonden. En die humor vind je in heel veel boeken van Vestdijk.

De thematiek bij Vestdijk. 

Schrijvers als Hella Haasse, Kees Fens en Marin Hartkamp hebben hierover lange essays geschreven. Voorbij kwamen dan thema’s als: ‘Meester en leerling,’ Identificatie en isolement en De onbereikbare geliefde. In de Griekse roman Aktaion onder de sterren komen het eerste en derde thema prachtig bij elkaar. De leermeester van Aktaion, de paardmens Cheiron probeert zijn leerling af te houden van zijn passie voor de godin Artemis. Dat mislukt en als het Aktaion lukt om de godin te krijgen, verandert hij in een hert en wordt door zijn eigen honden verslonden. Ik eindig dit artikel met een krachtig gedicht, waarin het thema van de leerling en de meester beeldend verwoord is: 

De meester

‘k Ging bij hem schaken. En hij won niet een,

Maar vijftig keer om mij het spel te leeren,

Tot op dien dag,- met eerste winst alleen,

Zijn kamer hol en dreigend om mij heen,-

’t Verdriet aanving, omdat ik niet meer vereeren

Kon, naar de meesterhand niet opzien meer en 

Niet meer bang zijn, als hij de ivoren bent

Aan zwaarschuivende doos ontnam- verboden

Inbreuk leek ’t mij eerst, op hen die als dooden

Half godheid zijn en half beenornament.

En daarna, bij elk spel, en ongeweten,

Smeekte mijn jeugd aan ’t toeval hunner woning

Voor hem, die nog mijn hechte meester heette, 

Den heiligen, den onneembare koning.

Lees hier de eerdere afleveringen in de serie Daar hebben we (ook) veel van:

Colette

Janwillem van de Wetering

Afgelopen zondag stierf schrijfster en buurtgenote Yvonne Keuls, op 93-jarige leeftijd. Met een flinke stapel boeken én met het schetsmodel van het beeldje ‘Indische Tantes’, dat geïnspireerd is op haar verhalen, eren wij Yvonne Keuls in onze etalage.

In de etalage ligt onder meer een gesigneerd exemplaar van Het verrotte leven van Floortje Bloem. En we hebben mooie foto’s die aan deze bijeenkomst herinneren. Wat een energie! Zo willen wij ook wel oud worden.

Foto van de veilingactie ‘Red Colette’ in 2021: met schrijfsters Justine le Clerq en Mira Feticu.